Deze pagina is slechts ter ondersteuning. Als je merkt dat je klachten krijgt die lijken op de symptomen van een geslachtsziekte, dan adviseren wij je contact op te nemen met je huisarts. Aan deze pagina kunnen geen rechten worden ontleend.
De meest voorkomende SOA's zijn:
GONORROE (een druiper)
Symptomen
Wat is de oorzaak?
De verwekker van de infectie is een bacterie met de naam `Neisseria gonorrhoea`.
Deze bacteriën nestelen zich op de slijmvliezen en veroorzaken daar
ontstekingen. Bij seksueel contact worden ze op het slijmvlies van de partner
overgebracht. Buiten het lichaam gaan de bacteriën vrij snel dood. Daarom is
het zeer onwaarschijnlijk dat de infectie via een besmette WC-bril, washand of
handdoek wordt overgebracht.
Hoe wordt gonorroe behandeld?
Met penicilline zijn de bacteriën goed te bestrijden. Bij allergie voor
penicilline kan een ander antibioticum worden gebruikt.
Wat kun je er zelf aan doen?
De beste bescherming tegen het krijgen van gonorroe is het gebruiken van een
condoom tijdens het vrijen. Als er sprake is van een infectie, dan is het
belangrijk pas weer seksueel contact te hebben wanneer de ziekte helemaal
genezen is.
De dokter
Als je het vermoeden hebt dat je gonorroe hebt, is het verstandig een bezoek aan
je huisarts te brengen. De arts zal een druppel van de afscheiding met een
wattenstokje weghalen en dit laten onderzoeken. De arts is wettelijk verplicht
elk geval te melden bij de gezondheidsdienst, hetgeen overigens anoniem gebeurt.
Er zal onderzoek volgen naar de personen die mogelijk de infectie hebben
veroorzaakt en naar degenen met wie na het ontstaan van de eerste symptomen
seksueel contact heeft plaatsgevonden. Deze mensen worden verzocht zich bij een
arts voor verder onderzoek te melden. Ze kunnen dan eveneens adequaat worden
behandeld. Wanneer je liever niet naar je eigen huisarts gaat, kun je je ook
laten behandelen bij de Rutgers Stichting.
Ziekteverloop
Bij de man treden de eerste symptomen twee of drie dagen na besmetting op. Hij
heeft eerst een licht en daarna een sterker branderig gevoel bij het plassen,
dat later niet meer weggaat. Na een aantal uren ontstaat er slijmerige en later
etterige afscheiding uit de urineleider. Bij vrouwen duurt de incubatietijd iets
langer, namelijk twee tot vijf dagen. Ook hier is in het begin een branderig
gevoel bij het plassen, met daarna afscheiding en een warm gevoel in de vagina.
Wanneer de baarmoeder en de eileiders ontstoken zijn, ontstaat er een hevige
pijn in de onderbuik. De genezing neemt één tot twee maanden in beslag.
Wanneer de infectie dan nog niet genezen is, is er sprake van een chronische
gonorroe. De klachten worden dan weliswaar minder, maar de bacteriën kunnen
tijdens geslachtsverkeer nog altijd worden overgebracht.
SCHAAMLUIS
Schaamluis kun je vergelijken met hoofdluis. het is overdraagbaar door seksueel
contact of via lakens of kleren. Schaamluis herken je aan jeuk in het
schaamhaar. Schaamluis is de enige SOA die je zelf kunt behandelen. Bij de
drogist kun je Noury hoofdwater of Prioderm kopen. Lees voor gebruik de
bijsluiter goed.
CHLAMYDIA
Chlamydia-infectie is een soa (seksueel overdraagbare aandoening), die veel
voorkomt. Chlamydia wordt veroorzaakt door een bacterie, die zich nestelt
in de slijmvliezen van de geslachtsdelen. Hierdoor kan een ontsteking ontstaan
van de urinebuis, van de anus en van de baarmoedermond. Bij een infectie in de
anus zijn er meestal geen klachten. Soms is er wat bloederige afscheiding,
irritatie, jeuk en pijn bij de ontlasting.
Verschijnselen bij de vrouw
Als vrouw merk je vaak niets van chlamydia. Er zijn dan helemaal geen of alleen
vage klachten. Daardoor kan het gebeuren dat je lang blijft doorlopen met
chlamydia, soms wel jaren. Ondertussen kun je de ziekte ongemerkt doorgeven.
Verschijnselen, die op chlamydia kunnen wijzen, zijn:
Als je onveilig hebt gevreeën en/of last hebt van één of meer van deze
klachten, ga dan onmiddellijk naar een arts.
Mogelijke gevolgen bij de vrouw
Chlamydia kan opstijgen naar de eileiders. Er ontstaat dan een
eileiderontsteking, die zich kan uitbreiden naar de buikholte. Dit heet PID
(Pelvic Inflammatory Disease: ontsteking in het bekkengebied). Een
eileiderontsteking kan gepaard gaan met koorts. Je voelt je ziek en hebt pijn in
de onderbuik. Door een snelle en goede behandeling (antibiotica en bedrust) kan
een eileiderontsteking volledig genezen. Een eileiderontsteking, die niet of te
laat wordt behandeld, veroorzaakt littekens in de eileiders. Hierdoor kan de
eileider verstopt raken. Dit kan leiden tot onvruchtbaarheid of
buitenbaarmoederlijke zwangerschap. Een zwangere vrouw kan chlamydia tijdens de
bevalling overdragen aan de baby. De baby kan dan oogontsteking of
longontsteking krijgen. Door een goede behandeling tijdens de zwangerschap
voorkom je het risico voor de baby.
Verschijnselen bij de man
Mannen krijgen vaak één tot enkele weken, nadat ze met chlamydia zijn geïnfecteerd,
afscheiding uit de plasbuis. Dat hoeft niet veel te zijn. Meestal gaat het
alleen om een beetje waterige afscheiding na het opstaan (ochtenddruppel). Ook
kan het plassen wat pijnlijk zijn. Circa 1/4 van de besmette mannen heeft
helemaal geen klachten van een chlamydia-infectie. Ook zonder (deze) klachten
kan de ziekte doorgegeven worden.
Mogelijke gevolgen bij de man
Ook bij mannen kan de ontsteking opstijgen. Dit komt veel minder vaak
voor dan bij vrouwen. De bacteriën kunnen via de zaadleiders terechtkomen in de
prostaat en de bijbal. Dit kan leiden tot een bijbalontsteking. Dat geeft
heftige pijn in de balzak (scrotum), soms uitstralend naar de lies. Je voelt een
zwelling in de balzak. Soms kan een ontsteking van de bijbal een ontsteking van
de bal zelf veroorzaken. Ook dit veroorzaakt zwelling en pijn. Een ontsteking
van de prostaat kan gepaard gaan met koorts.
SCABIES / SCHURFT
Schurft of scabiës is een huidaandoening die wordt
veroorzaakt door de mijt Sarcoptus scabei, een klein (spinachtig) insect
dat gangetjes graaft in de huid en jeuk kan veroorzaken over het hele lichaam.
Dat gebeurt door de vrouwtjes van deze parasiet. Ze graven deze gangetjes door
de opperhuid met een uitscheiding op te lossen. Daarna eten ze deze
"opgeloste" huid op en laten uitwerpselen achter. In die gangetjes
laten ze ook hun eitjes na, waar na 2 tot 4 dagen larven uitkomen. Deze larven
evolueren tot nymfen, die op hun beurt na enkele vervellingen tot volwassen
mijten uitgroeien.
De uitwerpselen, de gangetjes en de mijt zelf, veroorzaken een allergische
reactie, wat de jeuk verklaart.
Het is erg besmettelijk. Je kan het krijgen door seksueel contact, maar
ook via gedeelde kleren en beddengoed.
Scabiës is een heel oude ziekte die na de Tweede Wereldoorlog grotendeels
verdwenen was uit onze streken. Maar de laatste tijd duikt ze opnieuw op, vooral
in verzorgingsinstellingen voor gehandicapten en bejaarden. Ook in
kinderopvanghuizen, scholen en beschutte werkplaatsen en zelfs in ziekenhuizen
zou er een stijging zijn van het aantal gevallen.
SYFILIS
Wat is syfilis?
Syfilis is een seksueel overdraagbare aandoening die wordt veroorzaakt door een bacterie. De ziekte begint met een infectie van de penis, de vagina, de anus of (minder vaak) de mond. Uiteindelijk kunnen ook andere organen geïnfecteerd en beschadigd raken.
Hoe ontstaat het?
De syfilis-bacterie nestelt zich in het slijmvlies van de penis, vagina, anus of mond en veroorzaakt dat een infectie. Tijdens onveilig te vrijen kan iemand die besmet is, de bacterie op een ander overdragen: als de slijmvliezen van de penis, vagina, anus of mond met elkaar in aanraking komen. Vanuit het slijmvlies komen de bacteriën uiteindelijk in het bloed en verspreiden zich naar andere organen. In de zwangerschap kan de infectie op de baby worden overgedragen.
Wat zijn de verschijnselen?
De ziekte kent verschillende stadia. Zowel het eerste als het tweede stadium kunnen soms zonder klachten verlopen.
Eerste stadium
Twee tot twaalf weken na besmetting ontstaat er op het slijmvlies een zweertje dat tot een centimeter kan groeien. De zweer is rood, voelt hard aan en doet weinig of geen pijn. Op de penis is de zweer duidelijk zichtbaar. Soms zit de zweer verscholen in de anus of vagina en merkt u er niets van. Ook op andere plekken kan de huid geïnfecteerd raken, soms zelfs op de vingers, zeker als er kleine wondjes zitten. Vaak zijn de lymfklieren in de buurt van de zweer, bijvoorbeeld in de liezen, opgezet. De zweer verdwijnt vanzelf binnen een tot drie maanden, maar de ziekte blijft sluimeren en u blijft besmettelijk.
Tweede stadium
Drie tot acht weken nadat de zweer is ontstaan, begint het tweede stadium. De zweer is dan vaak al weg. In het tweede stadium kunnen de volgende verschijnselen en klachten ontstaan:
gevoel van ziek zijn, met koorts, spier-, gewrichts-, hoofd- en keelpijn en moeheid;
vlekjes over uw hele lichaam (soms heel licht), zelfs op uw voetzolen en handpalmen. De vlekjes jeuken niet.
kale plekken tussen uw haren;
ontsteking van de ogen en minder kunnen zien;
witgrijze wratachtige bolletjes bij penis, anus of vagina.
Sluimerperiode
Wanneer syfilis niet is behandeld, komt de ziekte in een sluimerperiode. U merkt dan niets, maar de bacteriën zitten nog steeds in uw lichaam en u blijft besmettelijk voor anderen.
Derde stadium
Zonder behandeling kunt u na twee tot dertig jaar in het derde stadium van de ziekte komen. Hierbij ontstaan in vrijwel alle organen ontstekingen en beschadigingen, zelfs in uw huid en botten. Er kan hersenvliesontsteking ontstaan en u kunt verward en verlamd raken.
Hoe wordt de infectie aangetoond?
Syfilis kan drie maanden na besmetting door bloedonderzoek worden aangetoond. Als er al klachten zijn, kan de infectie soms eerder worden aangetoond met een uitstrijkje van de zweer. Na ongeveer een week is de uitslag bekend.
Medicijnen
Als u er op tijd bij bent, is syfilis goed te behandelen. Behandeling is noodzakelijk om uitbreiding van de infectie te voorkomen. U krijgt antibiotica, meestal in de vorm van een eenmalige penicilline-injectie. Pas als door bloedonderzoek is aangetoond dat de infectie weg is, bent u niet meer besmettelijk voor anderen. De eerste twee jaar na behandeling wordt uw bloed om de paar maanden gecontroleerd.
Waarschuwing van partner(s)
Omdat syfilis door seksueel contact wordt overgedragen, moet u aan uw (voormalige) partner(s) laten weten dat u syfilis heeft. In het eerste stadium van syfilis dienen de partner(s) tot ten minste 3 maanden terug onderzocht en zo nodig behandeld te worden. In het tweede stadium dienen de partners tot ten minste 6 maanden terug opgespoord, onderzocht en zo nodig behandeld te worden. Dit is van belang om te voorkomen dat u opnieuw besmet wordt, en dat anderen met de ziekte besmet worden. Als u ertegen opziet om de eventueel besmette partners zelf te waarschuwen, kunt u de GGD vragen dit anoniem te doen.
Andere soa?
Mensen met syfilis, kunnen tegelijk ook andere soa hebben. Wanneer u een soa heeft, kunt u gemakkelijker ook andere soa oplopen. Daarom kan het verstandig zijn, als u en uw partners zich ook op andere soa laten onderzoeken.
Veilig vrijen
Veilig vrijen is de beste manier om soa te voorkomen. Het gaat erom contact tussen de slijmvliezen van de penis, vagina, anus en mond te vermijden. Tongzoenen en elkaar met de vingers bevredigen is over het algemeen veilig, maar zorg dat er geen (menstruatie)bloed, sperma (of vocht dat voor het klaarkomen uit de penis komt) of vaginaal vocht op het slijmvlies van de ander komt, want dat verhoogt de kans op overdracht van soa. Gebruik bij vaginale en anale seks (contact tussen penis en anus) of bij het uitwisselen van een dildo altijd een nieuw condoom. Bij orale seks (contact tussen mond en geslachtsdelen: pijpen of beffen) geeft een condoom of een beflapje bescherming.
Hoe gaat het verder?
Wanneer u geen vaste partner heeft, blijf dan veilig vrijen met een condoom. Heeft u wel een vaste partner(s), blijf dan veilig vrijen totdat u en uw partner(s) helemaal zijn behandeld en niet meer besmettelijk zijn, en eventuele tests geen andere soa hebben aangetoond.
HERPES
Wat is herpes genitalis?
Herpes genitalis is een seksueel overdraagbare aandoening (soa) die wordt veroorzaakt door een virus. Hierbij ontstaan blaasjes op de huid en slijmvliezen van de penis, de vagina en de anus. Het virus blijft altijd in uw lichaam aanwezig en u kunt anderen mogelijk besmetten.
Hoe ontstaat het?
Het virus zit vooral in de blaasjes en wordt door onbeschermd seksueel contact of met de vingers overgedragen op de penis, de vagina, de anus, en de lippen; soms ook naar het hoornvlies van het oog. De kans op besmetting is het grootst wanneer er (open) blaasjes aanwezig zijn. Besmetting is ook mogelijk als er geen blaasjes zichtbaar zijn.
De koortslip (herpes labialis) wordt meestal door een ander type herpesvirus veroorzaakt. Hierbij zijn er blaasjes op en rond de lippen van de mond. Door orale seks kan dit virus ook op de geslachtsdelen worden overgedragen en daar blaasjes veroorzaken (ook als er op dat moment geen koortslip is).
Wat zijn de verschijnselen?
De meeste mensen merken niets als ze het virus oplopen. Als ze wel klachten krijgen is dat meestal binnen een week na de infectie. Sommigen voelen zich ziek met koorts en spierpijn. Mannen en vrouwen kunnen last krijgen van pijn en een branderig gevoel bij plassen, vrouwen ook van jeuk en afscheiding uit de vagina en opgezette klieren in de liezen. Op de huid en slijmvliezen ontstaan blaasjes gevuld met helder vocht: Bij de vrouw op de schaamlippen, de vagina, de baarmoedermond, en in of rond de anus; bij de man aan de buitenkant van de penis en in of rond de anus. De blaasjes zijn vaak heel pijnlijk. Ze gaan open en genezen binnen een tot vier weken zonder littekens.
Wat zijn de gevolgen?
Wanneer u eenmaal een herpes-infectie heeft, raakt u het virus niet meer kwijt. Het virus dringt vanuit de slijmvliezen door tot in de zenuwen en blijft daar sluimerend aanwezig. U merkt daar niets van. Maar wanneer u minder weerstand heeft, bijvoorbeeld bij stress, griep of tijdens de menstruatie, kan het virus weer actief worden en kunnen de blaasjes terugkomen. De verschijnselen zijn dan niet zo heftig als bij de eerste keer. Voordat de blaasjes verschijnen heeft u een tintelend gevoel in de huid. Na twee tot tien dagen genezen de blaasjes zonder dat u er ziek van wordt.
Hoe wordt het aangetoond?
De blaasjes en klachten zijn meestal zo herkenbaar dat verder onderzoek niet nodig is. Bij twijfel kan met een wattenstokje wat vocht uit de blaasjes worden afgenomen en in het laboratorium worden onderzocht.
Adviezen
Raak de blaasjes niet aan en was de handen als dat toch is gebeurd. Bij geringe klachten helpt het aanbrengen van een indrogende pasta, bijvoorbeeld zinkolie, op de blaasjes. Tegen eventuele pijn kunt u paracetamol nemen. Vrouwen bij wie het plassen erg pijnlijk is, kunnen proberen zittend in een badje met water te plassen. Dit is vaak minder pijnlijk.
Medicijnen
Er zijn nog geen medicijnen gevonden die het virus doden. Bij ernstige klachten kunnen antivirale tabletten helpen (valaciclovir of famciclovir, bij zwangerschap aciclovir) De kuur duurt 5 dagen. De verschijnselen worden dan minder heftig en gaan iets sneller over. Maar het virus blijft wel in uw lichaam aanwezig.
Zwangere vrouwen en pasgeborenen
Zwangere vrouwen (vanaf de 34e week) die voor de eerste keer een herpes infectie (blaasjes) hebben, moeten dit aan de huisarts, verloskundige of gynaecoloog melden. Zij krijgen het advies een keizersnede te laten doen, om de kans op infectie van de baby te verkleinen.
Waarschuwen partners
Omdat herpes genitalis besmettelijk is, moet u uw huidige partner(s) hierover informeren. Als uw partner nog niet besmet is, kunt u proberen dit te voorkomen, bijvoorbeeld door niet te vrijen wanneer u blaasjes heeft. Besmetting met het herpes virus kan door gebruik van een condoom niet volledig worden voorkomen. Waarschuwing van vroegere partner(s) is niet noodzakelijk.
Andere soa?
Mensen met een soa kunnen tegelijk ook andere soa hebben. Wanneer u herpes genitalis blaasjes heeft, kunt u gemakkelijker andere soa oplopen. Soms is het verstandig dat u en uw partner(s) zich ook op andere soa laten onderzoeken.
Velig vrijen
Veilig vrijen is de beste manier om soa te voorkomen. Het gaat erom contact tussen de slijmvliezen van de penis, vagina, anus en mond te vermijden. Tongzoenen en elkaar met de vingers bevredigen is over het algemeen veilig, maar zorg dat er geen (menstruatie)bloed, sperma (of vocht dat voor het klaarkomen uit de penis komt) of vaginaal vocht op het slijmvlies van de ander komt, want dat verhoogt de kans op overdracht van soa. Gebruik bij vaginale en anale seks (contact tussen penis en anus) of bij het uitwisselen van een dildo altijd een nieuw condoom. Bij orale seks (contact tussen mond en geslachtsdelen: pijpen of beffen) geeft een condoom of een beflapje enige bescherming.
Tegen herpes genitalis of genitale wratten geeft een condoom geen volledige bescherming, omdat de blaasjes of wratten vaak buiten de rand van het condoom zitten.
Hoe gaat het verder?
Herpes genitalis is een onschuldige maar lastige aandoening. U houdt het herpes-virus levenslang, zelfs als u antivirale middelen heeft gebruikt. De blaasjes kunnen terugkomen en ook als er geen blaasjes zijn, bent u mogelijk besmettelijk voor anderen. Gebruik daarom een condoom, al geeft dat geen volledige bescherming. Bij zichtbare blaasjes wordt seksueel contact afgeraden. Wanneer uw vaste partner zelf al besmet is, hoeft u geen condoom te gebruiken.
Meer informatie
Voor meer informatie kunt u ook terecht bij Soa Aids Nederland ( http://www.soaaids.nl) of de Aids Soa Infolijn (tel. 0900-2042040).
GENITALE WRATTEN
Wratten kunnen op allerlei plaatsen van het lichaam ontstaan, dus ook aan de genitaliën (geslachtsorganen). Ze worden veroorzaakt door virussen, die onderling enigszins verschillend zijn. Deze virussen zijn van oudsher in de bevolking aanwezig.
Het virus van genitale wratten wordt alleen overgedragen door seksueel contact. De wratjes ontstaan op en bij vochtige warme plaatsen zoals rond de vaginaopening, de anus en op de eikel en voorhuid. De kans op infectie is het grootst als er zichtbare wratjes aanwezig zijn.
Verschijnselen van genitale wratten
Als er besmetting heeft plaatsgevonden verschijnen de wratjes enkele weken tot een jaar na de infectie. Wratjes doen geen pijn, al kunnen ze wel jeuken.
Het is verstandig om genitale wratten zo snel mogelijk te behandelen om verspreiding te voorkomen.
Behandeling van genitale wratten
De behandeling van gewone wratten bestaat uit bevriezen, wegsnijden of wegbranden, soms onder plaatselijke verdoving. Bij genitale wratten is de beste behandeling het aanbrengen van de zalf Aldara. Deze is wel duur en moet je vaak zelf betalen.
Net als bij het virus van andere wratten, blijft het virus van genitale wratten altijd aanwezig in je lichaam. Ook na behandeling kunnen ze dus weer terugkomen. Sommige mensen hebben dit vaker dan anderen, die de rest van hun leven na een behandeling geen last meer hebben.
HEPATITIS B
Hepatitis B is een ernstige infectieziekte, die wordt veroorzaakt door het
hepatitis B virus. Dit virus dringt de levercellen binnen en veroorzaakt daar
een ontsteking. Je kunt een infectie oplopen via seksueel contact, bloed-bloed
contact en tijdens de geboorte. Wat seksueel contact betreft: anale seks
geeft de meeste risico's, omdat de slijmvliezen dan gemakkelijk beschadigd
kunnen raken. De ziekte komt daarom veel voor onder mannen die seks hebben met
mannen. Het kan dus slim zijn om je te laten vaccineren. Dat kan meestal gratis
bij alle GGD-en. Kijk ook uit met het gemeenschappelijk gebruik van
tandenborstels, scheermesjes en scheerapparaten.
TRICHOMONAS
Een trichomonas-infectie is een soa (seksueel overdraagbare aandoening), die niet ernstig is. Het is goed te behandelen. Vrouwen hebben er vaker last van dan mannen. Je kunt lange tijd een trichomonas-infectie hebben zonder duidelijke klachten.
Verschijnselen bij de vrouw
Vrouwen kunnen als gevolg van een trichomonas-infectie last krijgen van een ontstoken vagina. De afscheiding is overvloedig en melkachtig. Ook schuimt de afscheiding en ruikt deze soms onaangenaam. De schaamlippen en de binnenkant van de vagina kunnen rood, gezwollen en pijnlijk zijn. Dat kan een pijnlijk gevoel geven bij het plassen. De klachten kunnen soms zeer mild zijn en opeens toenemen als gevolg van de menstruatie.
Verschijnselen bij de man
Meestal merk je als man niets (of heel weinig) van een trichomonas-infectie. Soms is er bij het opstaan een beetje afscheiding uit de plasbuis. Ook kunnen de eikel en de huid rond het plasgaatje geïrriteerd zijn. Bij het plassen kun je last hebben van een branderig gevoel.
Onderzoek
Om een trichomonas-infectie aan te tonen, maakt de arts een uitstrijkje van de plaats waar je geïnfecteerd kunt zijn. De arts zal in principe ook aanvullend onderzoek doen om andere soa uit te sluiten.
Behandeling
De behandeling bestaat uit een eenmalige dosis tabletten. Het is belangrijk de aanwijzingen van de arts goed op de volgen. Op de dag van behandeling mag geen alcohol worden gebruikt. De vaste partner(s) moet(en) ook worden onderzocht en, indien nodig, behandeld worden. Ook als deze geen klachten heeft (hebben). Tijdens de behandeling is het beter om geen seks te hebben. Zo voorkom je dat jij en je partner(s) elkaar over en weer blijven besmetten. Als je toch wilt vrijen, gebruik dan een condoom.
AIDS
Het is belangrijk dat je het onderscheid kent tussen het HIV-virus en AIDS. Als je besmet bent met het HIV- virus, hoef je geen AIDS te hebben. Het HIV-virus tast je afweersysteem aan waardoor je meer vatbaar bent voor bepaalde ziekten. Als er bepaalde ziekteverschijnselen optreden, kan een arts pas vaststellen of je AIDS hebt.
Overal ter wereld zijn onderzoeken gedaan om medicijnen en vaccins te vinden. Vooralsnog zonder definitieve resultaten. De ziekte is tot op heden niet te genezen. Inmiddels zijn er wel medicijnen ontwikkeld waardoor je minder snel ziek wordt van HIV. De enige manier waarop je de overdracht van het virus kunt voorkomen is door het gebruiken van een condoom.
Wat is AIDS
AIDS is een ernstige stoornis in het afweersysteem van het lichaam, veroorzaakt door het HIV-virus. AIDS kan grote schade aanrichten als er geen voorzorgsmaatregelen worden genomen.
Waar staan de letters AIDS voor
A = acquired: tijdens het leven opgelopen, dus niet geërfd
I = immune: immuniteit-afweersysteem, het natuurlijke systeem in ons lichaam dat ons beschermt tegen ziekte, veroorzaakt door bijvoorbeeld bacteriën, virussen en schimmels
D = deficieny: tekort, gebrek, verminderde functie
S = syndrome: ziektebeeld, de gezamenlijke verschijnselen van een bepaalde ziekte
De term AIDS staat dus voor Acquired Immune Deficieny Syndrome, ofwel Verworven Immuun Deficiëntie Syndroom, wat betekent dat het afweer- systeem van de mens niet meer goed functioneert. Het afweersysteem houdt normaal gesproken infecties tegen. De aandoening wordt veroorzaakt door een virus: HIV, dit staat voor Humaan Immunodefici‰ntie Virus. Wanneer iemand met HIV ge‹nfecteerd is, gaat het lichaam antistoffen vormen. Deze antistoffen zijn echter niet in staat om het virus te vernietigen. Het virus breekt het afweersysteem af. Het lichaam wordt daardoor vatbaar voor allerlei aandoeningen, waartegen het anders wel bestand zou zijn geweest, bijvoorbeeld een bepaald type longontsteking.
Seropositief
Een AIDS-test kan aantonen of iemand antistoffen tegen het HIV in het bloed heeft. Deze persoon is dan HIV- ge‹nfecteerd, ook wel seropositief genoemd. Voor velen is het woord "seropositief" verwarrend. Het begrip positief doet immers denken aan een gunstige uitslag, terwijl seropositief juist betekent dat men besmet is met het virus.
Let op!
Iemand die seropositief is, hoeft nog niet ziek te zijn, waardoor men er vaak niets van merkt. Sommige seropositieve mensen blijven nog heel lang gezond.
Het betekent wel dat men anderen kan besmetten met het virus. Op een bepaald ogenblik begint echter de afbraak van het afweersysteem doordat het is aangetast door het virus en is men sneller vatbaar voor bepaalde ziekten. Pas op het moment dat er ziekteverschijnselen optreden, kan een arts vaststellen of iemand AIDS heeft. Hoe lang het duurt voordat de klachten verschijnen, is heel wisselend. Het kan 2 jaar zijn, maar ook langer dan 10 jaar duren.
Wat zijn de verschijnselen van een HIV-infectie
Iemand die seropositief is, kan last hebben van meerdere verschijnselen die met een HIV-infectie te maken hebben, zoals:
- enorme moeheid
- nachtzweten
- koorts
- fors gewichtsverlies
- opgezette lymfeklieren in de hals en/of oksels
- hardnekkige diarree
- droge hoest
- kortademigheid en dergelijke
Het probleem is dat bovengenoemde symptomen ook vaak bij andere ziekten voorkomen. Het hebben van deze klachten wil zeker niet zeggen dat men AIDS ontwikkelt. Ook mensen die seropositief zijn, kunnen dergelijke klachten krijgen terwijl die niets met het uitbreken van AIDS te maken hebben. De meeste klachten kunnen al bestaan voordat iemand AIDS heeft. De diagnose AIDS wordt door een arts gesteld bij bepaalde ontstekingen van de longen, darmen of hersenen, of bij bepaalde vormen van kanker of dementie. En, als daarvoor als enige oorzaak een besmetting met HIV kan worden gevonden.
Hoe wordt het HIV overgedragen
Het virus bevindt zich in lichaamsvocht, met name in: bloed, vaginaal vocht, sperma en voorvocht. Het HIV kan overgedragen worden door:
- onveilig intiem seksueel contact
- lenen van eerder gebruikte naalden en spuiten bij drugsgebruik
- overdracht van seropositieve moeder op haar kind tijdens de zwangerschap, de bevalling of via borstvoeding
- gebruik van onveilige bloedprodukten of bloedtransfusie met besmet bloed (in West-Europa loop je bijna geen risico)
Let op!
Bij iemand die besmet is met HIV bevatten bloed en sperma een hoge concentratie van het virus. In vaginaal vocht en voorvocht is deze concentratie beduidend lager, maar overdracht via dit lichaamsvocht is wel mogelijk. In ander lichaamsvocht kan het virus wel aanwezig zijn, maar met een veel te lage concentratie om een infectie te kunnen veroorzaken. Speeksel, zweet, traanvocht, urine en ontlasting zijn dus ongevaarlijk. Behalve als er zichtbaar bloed in zit. In de dagelijkse omgang met seropositieve mensen loop je geen enkel risico! De kans op besmetting bestaat alleen bij onveilige handelingen met bloed, vaginaal vocht, sperma en voorvocht.
Hoe wordt HIV niet overgedragen
Onterecht raken veel mensen ongerust en onzeker als ze met AIDS geconfronteerd worden, omdat er veel misverstanden zijn over AIDS en de besmetting met HIV. In de dagelijkse omgang met HIV-ge‹nfecteerden kun je niet besmet raken, dus:
- niet door huidcontact (hand geven)
- niet door (tong)zoenen
- niet door toilet en gebruiksvoorwerpen
- niet door adem, hoesten of niezen (dus geen besmetting door: speeksel, zweet, tranen, adem, urine, hoesten of niezen)
- niet door eerste hulp te verlenen (bijv. mond-op- mond beademing)
- niet door dieren (bijvoorbeeld insecten)
- niet via etenswaren
- niet via zwemwater en sauna's
Wat is een AIDS-test
Wanneer iemand besmet is met het virus, gaat het lichaam antistoffen vormen. Binnen zes maanden zijn er zoveel van deze antistoffen in het bloed aanwezig, dat ze door middel van een speciaal bloedonderzoek, de AIDS-test, aangetoond kunnen worden. Als het virus in het bloed wordt aangetroffen, is de onderzochte persoon HIV-positief.
Of het zin heeft je te laten testen hangt af van de situatie en verschilt per persoon. In een persoonlijk gesprek met je huisarts, een arts van de GGD of andere deskundigen, bijvoorbeeld van het Rutgers huis of de AIDS- infolijn kun je je problemen bespreken en overleggen of testen voor jou zinvol is. Zij kunnen je ook vertellen met welke gevolgen je rekening moet houden.
Een test mag alleen worden gedaan als je daar toestemming voor geeft. Besluit je om je te laten testen, dan wordt er wat bloed afgenomen. Binnen drie weken kun je terug komen voor de uitslag. De uitslag wordt in principe altijd persoonlijk meegedeeld en niet schriftelijk of via de telefoon. De uitslag blijft vertrouwelijk. Het mag nooit aan derden worden doorgegeven, tenzij je daar zelf vrijwillig toestemming voor geeft. De uitslag van de test is betrouwbaar te noemen, mits de test zes maanden na een mogelijk gelopen risico wordt uitgevoerd. De test is zeer gevoelig, waardoor het een enkele keer kan gebeuren dat de test op andere stoffen in het bloed reageert en dus een onjuiste uitslag geeft. Daarom wordt bij een seropositief-uitslag altijd nog een keer een test gedaan. Dit noemt men de bevestigingstest. Pas als deze test ook positief aangeeft, staat definitief vast dat de desbetreffende persoon met HIV geinfecteerd is geraakt en dus seropositief is.
Waar kun je je laten testen
- Bij een huisarts, de uitslag is vertrouwelijk, de kosten worden meestal door het ziekenfonds of ziektekostenverzekering vergoed.
- Bij de GGD, dit kan anoniem, hier zijn meestal wel kosten aan verbonden
- Bij het Rutgers huis, hier kan het ook anoniem, informeer vooraf voor de kosten.
- Bij ziekenhuizen, dit is soms gratis.
Let op!
De bloedbank test je bloed uit veiligheidsredenen op onder andere HIV-infectie. De bloedbank is echter niet bedoeld als test-instituut. Na de testuitslag kunnen zij je niet de hulp verlenen die de bovengenoemde testplaatsen wel kunnen verlenen. Dus als je je wilt laten testen, ga dan naar een van de bovengenoemde testplaatsen.
Zijn er geneesmiddelen tegen AIDS
Nee, er bestaan helaas nog geen medicijnen of inentingen om AIDS te genezen. Bepaalde ziekteverschijnselen kunnen tijdelijk behandeld worden. Hierbij moet je denken aan longontsteking, tuberculose, enz. Deze verschijnselen worden veelal met antibiotica bestreden. Het vinden van een middel dat AIDS geneest is ingewikkeld. Wel wordt er geëxperimenteerd met middelen die het leven van mensen met AIDS verlengen (AIDS of HIV remmende middelen). Deze medicijnen worden in een bepaalde combinatie voorgeschreven, dit houdt in dat mensen met AIDS soms veel medicijnen per dag moeten slikken. Deze medicijnen hebben vaak ernstige bijwerkingen, zoals misselijkheid, diarree of hoofdpijn. Soms hebben mensen zoveel last van de medicijnen dat ze besluiten met de therapie te stoppen. Ook het effect van de medicijnen op langer termijn zijn nog onbekend.
Intussen zoekt men nog steeds verder. Enkele van de nieuwe middelen worden in Nederland op kleine schaal toegepast en onderzocht op hun werkzaamheid. Dit vereist langdurig en zorgvuldig onderzoek. Al met al moeten we concluderen dat we voorlopig nog geen afdoende geneesmiddel tegen AIDS kunnen verwachten.
Klik op een van onderstaande banners om terug te keren
naar de sites. Let wel, dit is alleen bedoeld voor mensen boven de 18 jaar !!
